
Zwolnienie pracownika z przyczyn ekonomicznych – likwidacja stanowiska i zwolnienia grupowe
Spadek zamówień, utrata ważnego klienta czy reorganizacja produkcji – czasem redukcja zatrudnienia okazuje się jedynym sposobem, aby utrzymać firmę w dobrej kondycji. To jedna z najtrudniejszych decyzji pracodawcy, a pośpiech jest tu złym doradcą. Przepisy przewidują konkretne kroki, których pominięcie może skończyć się przegraną w sądzie pracy. Jak zatem przeprowadzić zwolnienia z przyczyn ekonomicznych zgodnie z prawem?
Przyczyna musi być prawdziwa
Zacznijmy od podstaw. Od 26 kwietnia 2023 r. w wypowiedzeniu każdej umowy o pracę – zarówno na czas nieokreślony, jak i na czas określony – musisz podać przyczynę oraz pouczyć pracownika o prawie odwołania do sądu pracy. Przyczyna ma być konkretna i rzeczywista, na przykład likwidacja stanowiska w związku ze spadkiem sprzedaży. Jeśli zwalniasz część osób z większej grupy, kieruj się obiektywnymi kryteriami, takimi jak doświadczenie, kwalifikacje czy staż pracy. Gdy pracownika reprezentuje związek zawodowy, najpierw zawiadamiasz organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia.
W tym momencie należy na chwilę się zatrzymać przy osobach szczególnie chronionych. Kobiety w ciąży, pracownicy na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich i ojcowskich, osoby, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do emerytury, oraz działacze związkowi są co do zasady chronieni przed wypowiedzeniem. Nawet w ramach zwolnień grupowych możesz im co do zasady jedynie wypowiedzieć warunki pracy i płacy, a wyjątki dotyczą głównie upadłości lub likwidacji firmy.
Kiedy zwolnienie jest grupowe?
Szczególne przepisy obejmują pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Zwolnienie jest grupowe, gdy w okresie nie dłuższym niż 30 dni z przyczyn niedotyczących pracowników rozwiązujesz umowy z co najmniej 10 osobami przy zatrudnieniu poniżej 100 osób, z co najmniej 10% załogi przy zatrudnieniu od 100 do 299 osób albo z co najmniej 30 osobami w większych firmach. Co ważne, do tej liczby wlicza się także rozwiązania umów za porozumieniem stron z Twojej inicjatywy, jeśli dotyczą co najmniej 5 osób.
Konsultacje i urząd pracy
Zwolnienie grupowe zaczyna się od pisemnego zawiadomienia związków zawodowych o przyczynach, liczbie i grupach zawodowych zwalnianych osób, okresie zwolnień, kryteriach doboru oraz proponowanych świadczeniach. Te same informacje, poza sposobem liczenia świadczeń, przekazujesz powiatowemu urzędowi pracy. Porozumienie zawieracie w ciągu najwyżej 20 dni od zawiadomienia. Jeśli się nie uda albo w firmie nie ma związków, zasady ustalasz w regulaminie – w tym drugim przypadku po konsultacji z przedstawicielami pracowników. Następnie ponownie zawiadamiasz urząd pracy o przyjętych ustaleniach. Dopiero potem możesz wręczać wypowiedzenia, a umowy mogą się rozwiązać nie wcześniej niż po 30 dniach od tego zawiadomienia.
Odprawa – nie tylko przy dużych redukcjach
Zwolnionemu pracownikowi przysługuje odprawa: jednomiesięczne wynagrodzenie przy stażu u Ciebie krótszym niż 2 lata, dwumiesięczne przy stażu od 2 do 8 lat i trzymiesięczne przy dłuższym. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności płacy minimalnej, czyli 72 090 zł w 2026 r. i 74 250 zł od 1 stycznia 2027 r. Warto pamiętać, że te same odprawy należą się przy zwolnieniach indywidualnych, jeśli zatrudniasz co najmniej 20 osób, a przyczyny niedotyczące pracownika są jedynym powodem rozstania.
Inaczej wygląda sytuacja przy umowie zlecenia. Możesz ją wypowiedzieć w każdym czasie, ale musisz zwrócić zleceniobiorcy poniesione wydatki i zapłacić za wykonaną dotąd pracę, a przy wypowiedzeniu bez ważnego powodu także naprawić szkodę.
Elastyczny zespół zamiast redukcji
Lepiej zapobiegać niż leczyć, a wielu zwolnień można uniknąć, jeśli zespół od początku ma stały trzon i elastyczną część. Praca tymczasowa pozwala dopasować liczbę osób do sezonu i bieżących zamówień, a stałą załogę budować spokojniej. Nie jest to jednak sposób na zastąpienie zwolnionych pracowników: przez 3 miesiące po zwolnieniu z przyczyn niedotyczących pracowników nie możesz powierzyć pracownikom tymczasowym pracy tego samego rodzaju w tej samej gminie.
Jeśli chcesz lepiej planować zatrudnienie i reagować na wahania zamówień bez nerwowych decyzji, Conquro zapewni Ci pracowników tymczasowych z Polski i z zagranicy. Zapytaj o ofertę – pomożemy zaplanować współpracę zgodnie z przepisami.
Szukasz rozwiązań kadrowych
dla swojej firmy?
Znajdziemy je dla Ciebie. Niezależnie od wielkości zapotrzebowania i branży – skontaktuj się z naszym biurem.
Zostań naszym partnerem
Poszukujemy doświadczonych przedstawicieli handlowych z istniejącą bazą kontaktów B2B w branżach: budowlanej, produkcyjnej, handlowej i logistycznej. Jeśli znasz rynek i chcesz rozwijać się w sprzedaży usług HR – odezwij się.